Niektóre z argumentów wytoczonych przez zarządcę stadionu dziwią.

Na przykład: „Stadion według pierwotnych umów miał być gotowy 20 stycznia ub.r. Termin ten został przesunięty na 30 kwietnia 2011 r. Tymczasem Lechia Operator przejęła obiekt dopiero 5 sierpnia”. Pozwolenie na użytkowanie stadionu zostało wydane 18 lipca.2011, a Lechia Operator przejęła stadion 5 sierpnia. Po tym dniu prowadzone były jeszcze przez wykonawców zaległe roboty, lecz z obiektu można było korzystać zgodnie z jego przeznaczeniem.

Lechia Operator pisze dalej, że „operator stadionu odstąpił od kar umownych, jakich mógł w związku z tym domagać się od spółki BIEG 2012”. Z powodu tego opóźnienia został sporządzony aneks do umowy z Lechią Operator. Miał on charakter ugody, w której operator faktycznie zrzekł się naliczania kar za opóźnienie w przekazaniu mu stadionu (pierwotny termin przekazania to 30.06.2011), ale w zamian BIEG do końca roku 2011 obniżył operatorowi czynsz o 35 procent.

„To Lechia Operator wzięła na siebie – piszą władze spółki – ciężar kilkunastomilionowych w skali roku kosztów utrzymania obiektu. W tym świetle zaległości rzędu dwustu tysięcy złotych nie mogą być porażające”. Wzięła na siebie? A czego dotyczyła umowa? Właśnie tego. To bierze na siebie każdy operator, każdy zarządca. I Lechia Operator doskonale wiedziała jaką umowę podpisuje. Wszak warunki przetargu na dzierżawę były jasne dla wszystkich – dzierżawca miał ponosić wszelkie koszty związane z utrzymaniem obiektu oraz płacić właścicielowi czynsz dzierżawny.

Zgodnie z biznes planem zarządcy pierwszy okres działalności operatora miał być deficytowy. Jednak to właściciel spółki powinien być przygotowany na odpowiednie zasilenie kapitałowe spółki w początkach jej działalności, by mogła działać zgodnie z przyjętym planem. Umowa na dzierżawę została podpisana we wrześniu 2010 i naprawdę było bardzo dużo czasu na rzetelne przygotowania do działalności operacyjnej (w tym budowania programu imprez na kolejne lata). Przesunięcie w oddaniu stadionu nie mogło aż w takim stopniu wpłynąć na komercjalizację oraz pozyskiwanie imprez.

Operator pisze z dumą, że „kalendarz wydarzeń, które mają się odbywać na stadionie cały czas jest wzbogacany i rozszerzany”. Bardzo się z tego cieszę. Tylko dlaczego jest on tajny?

Ale najbardziej zdziwił mnie taki oto argument – „Trzeba pamiętać też o tym, że wiele aktywności na stadionie ogranicza turniej Euro 2012”. Inaczej jest na stadionach w Warszawie, Poznaniu i Wrocławiu? Tam jakoś to zarządcom stadionów to wydaje się mniej przeszkadzać.

Jedna konstatacja autorów oświadczenia jest zdecydowanie słuszna; „pamiętajmy też jednak o tym – piszą – że taki obiekt jak PGE Arena Gdańsk nie utrzyma się biznesowo bez silnego klubu piłkarskiego”. O tym także pisałem – wyniki sportowe klubu Lechia Gdańsk powodują, że używanie wobec niego określenia „silny klub piłkarski” jest, i nad tym naprawdę boleję, lekką przesadą.

Mój głos w sprawie nieporadnego zarządzania stadionem władze spółki Lechia Operator nazywają „publicznym spektaklem”. Oczywiście można i tak. Mnie się wydawało, że mój tekst jest raczej wyrazem zaniepokojenia i troski.

Lechia w tarapatach

Od lat planowo i systematycznie prowadziliśmy akcję budowania akceptacji wśród gdańszczan, a więc podatników, fundatorów stadionu – największego obiektu w historii Gdańska. Nieprzypadkowo organizowaliśmy „Dni otwarte” dla mieszkańców jeszcze na budowie stadionu. Spółka BIEG oraz Społeczny Komitet Wsparcia Gdańska docierały z informacjami o sensie budowy stadionu do różnych grup zawodowych i społecznych Gdańska i Metropolii. Wszystkie media, bez wyjątku, kibicowały budowie areny piłkarskiej. To wszystko złożyło się na wysoką społeczną aprobatę budowy stadionu na Letnicy, a także 86 procentową pozytywną ocenę jakości i estetyki nowego stadionu PGE Arena Gdańsk. Połowa spośród badanych odwiedziła już stadion.

Bezpowrotnie tracony czas

Do wszystkich działań popularyzatorskich zapraszaliśmy działaczy klubu Lechia Gdańsk. Wszyscy bowiem mieliśmy świadomość, że nowy stadion nie tylko jest przeznaczony do rozgrywek Mistrzostw Europy, ale najważniejszym użytkownikiem będzie drużyna biało-zielonych. Promocja stadionu była także naturalną promocją Lechii.

W tak sprzyjających warunkach, w aurze sukcesu budowy najpiękniejszego w Europie stadionu piłkarskiego spółka zależna od Lechii S.A. – Lechia Operator – obejmowała w zarząd nowy, wymarzony przez gdańszczan stadion. Niestety efekt świeżości i wielkiego zainteresowania mieszkańców Metropolii Gdańskiej został zaprzepaszczony. Nie sięgnięto do bogatych doświadczeń pracowników spółki BIEG, czy Ergo Areny. Niewynajęte loże, świecące pustakami miejsca biznesowe, brak współpracy z agencjami artystycznymi, kompletny brak pomysłu na wylansowanie PGE Areny Gdańsk na rynku show biznesu to tylko niektóre przykłady zaniechań.

Operatorzy nowych stadionów w Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu konsekwentnie budują programy imprez, które odbędą się na ich obiektach. Nic natomiast nie słychać o tym, by jakikolwiek program budowała Lechia Operator.

Nie mówiąc już o słabej grze zespołu, bo o tym nie chcę się wypowiadać, jako że nie jest to dziedzina, na której się znam. Niestety, od wielu ekspertów słyszę oceny mocno krytyczne.

Fakty są takie, że rok rozliczeniowy Lechii S.A. (1.07.2010 – 30.06.2011) kończy się sporą stratą – ponad 10 milionów złotych. Lechia Operator także odnotowuje straty.

Jednak najpoważniejszą konsekwencją tego stanu rzeczy, nie tylko finansową, może być spór między Lechią Operator a Sportfive. Wszyscy pamiętamy jak kilka lat temu szumnie ogłaszano początek współpracy z tą międzynarodową firmą i jak publicznie obiecywano wielkie korzyści finansowe z tego mariażu dla Lechii.

Jeszcze jedna szansa

W niedzielę 10 czerwca 2012 na wypełnionym po brzegi stadionie zmierzą się reprezentacje Włoch i Hiszpanii. Ćwierć miliarda ludzi za pośrednictwem transmisji telewizyjnych będzie podziwiało nasz stadion.

PGE Arena Gdańsk poprzez Euro2012 zyska swoisty certyfikat, światową nobilitację. A zarządca obiektu – Lechia Operator – nie tylko zainkasuje od UEFA pieniądze za rozegrane w Gdańsku cztery mecze, ale zyska też niewypracowany przez siebie ogromny kapitał promocyjny i wizerunkowy.

Czy zarząd Lechii Operator przekuje ten sukces w wymierne korzyści? Czy potrafi? Czy wyciągnie wnioski z błędów zaniechania, braku profesjonalizmu przy pierwszym, jakże nieudanym, kapitalizowaniu nowej marki świeżo oddanego do użytku stadionu?

Co dalej?

W ciągu ostatnich kilku miesięcy odbyłem wiele spotkań z ludźmi życzliwymi Lechii. Z wieloletnimi kibicami, z osobami wpływowymi, ze sponsorami. Rozmawiałem też z Andrzejem Kucharem – większościowym akcjonariuszem Lechii Gdańsk.

Podstawową ich troską było to, by Lechia nie spadła do pierwszej ligi. To byłaby bowiem kompromitacja, dodatkowo wyjątkowo bolesna w roku finałów Mistrzostw Europy.

Druga troska to przekonanie, że organy statutowe spółki Lecha S.A i osobiście Andrzej Kuchar, muszą podjąć konieczne decyzje o zmianach kadrowych.

Nikt oczywiście nie będzie dywagował kogo zwolnić, a kogo zatrudnić. Ja także nie czuję się do tego upoważniony. Ale wszyscy dobrze widzimy, że tak nowoczesny stadion wymaga od zarządcy wysokiego profesjonalizmu.

Realizacja marzenia o „wielkiej Lechii” powinna zmobilizować akcjonariuszy Lechii S.A. i licznych przyjaciół klubu do poważnego przemyślenia podstawowych kwestii. Jak zorganizować szkolenie młodego zaplecza piłkarskiego drużyny? Jak zorganizować współpracę z grupami kibiców od Gdańska do Elbląga, Grudziądza i Słupska?

Budowa „wielkiej Lechii” wymaga bowiem od klubu otwarcia na dialog, na rozmowę i krytykę. Wokół Lechii trzeba zbudować koalicję. 

Co zrobi prezydent Gdańska?

Dla porządku przypomnę, że kilka lat temu działacze ówczesnego OSP Lechia Gdańsk odrzucili ofertę, by władze miasta zaangażowały się w tworzenie spółki akcyjnej Lechia Gdańsk. Działacze wybrali ofertę Andrzeja Kuchara z Wrocławia. Miasto Gdańsk od 2006 roku systematycznie wspierało finansowo i organizacyjnie Lechię. Awans klubu z szóstej ligi do ekstraklasy byłby bez tej pomocy niemożliwy.

Po utworzeniu spółki Lechia S.A. Gdańsk dalej wspiera klub. Obecnie Miasto nie jest akcjonariuszem, a więc nie ma realnego wpływu na decyzje, które zapadają w spółce. Łączy nas jednak więź zależności z Lechią Operator, która w wyniku konkursu została zarządcą PGE Areny Gdańsk. We wrześniu 2010 roku podpisaliśmy na dziesięć lat stosowną umowę.

I tu pojawia się poważny problem. Spółka Lechia Operator nie wywiązuje się z zobowiązań wobec miejskiej spółki BIEG, która w imieniu miasta jest właścicielem stadionu. Lechia Operator zobowiązała się bowiem w umowie do rocznej zapłaty za dzierżawę stadionu w wysokości 2 milionów złotych. Co miesiąc BIEG wystawia Lechii fakturę. Dziś zadłużenie Lechii Operator wobec BIEG wynosi 280 tysięcy. Z doniesień wiemy, że nie jest to jedyne z zobowiązań zarządcy, z którego ten się nie wywiązuje. Niemożność regulowania zobowiązań przez Lechię Operator może skutkować co najmniej rozwiązaniem umowy o zarządzanie stadionem.

W tej sytuacji poleciłem miejskim finansistom i prawnikom zbadanie dostępnych dla Urzędu dokumentów finansowych i prawnych spółek Lechia S.A. i Lechia Operator. Chcę wiedzieć, na tyle na ile mogę, o bieżącej sytuacji obu spółek. W związku z ewidentnym kryzysem w Lechii prezydent Gdańska został zmuszony powołać zespół, który zajmuje się tą sprawą.

Będziemy bacznie obserwowali sytuację Lechii. Jestem w stałym kontakcie zarówno z sympatykami drużyny jak i z akcjonariuszami. I ta moja wiedza pozwala mi z całą odpowiedzialnością powiedzieć, że każdy scenariusz jest dziś możliwy.

Ważne jest przede wszystkim, by Lechia z tego niepotrzebnego, moim zdaniem, kryzysu wyszła wzmocniona i bardziej profesjonalnie zarządzana. Wierzę głęboko, że Lechia w dalszym ciągu ma wielki potencjał i wielkie perspektywy rozwoju. 

Rozumiemy ministra Rostkowskiego. Ale uważamy, że są inne sposoby na oszczędzanie. Jesteśmy otwarci na wszystkie jego pomysły, na każdą dyskusję.

Poniżej przedstawiam Państwu stanowisko Unii Metropolii Polskich.

Opinia Zarządu Unii Metropolii Polskich

Komentarz: 

A jeśli ktoś z Państwa nie śledził tematu to wyjaśnienie znajduje się  TU.

Poniżej najważniejsze z działań realizowanych w 2011 roku:
View This Poll

Drogie Gdańszczanki,

Drodzy Gdańszczanie,

Przyjaciele!

To już szóste nasze spotkanie obywatelskie. Dziś chciałbym Państwu zaproponować je w trochę zmienionej formule. Chciałbym wpleść w nie refleksję bardzo osobistą. Chciałbym przekonać Was, że warto mieć marzenia.

W roku 1989 odzyskaliśmy Polskę, odzyskaliśmy Gdańsk. Tak spełniły się marzenia kilku pokoleń Polaków.

Współczesna, wolna Polska jest państwem z marzeń. Z marzeń, które i naszym rodzicom, i nam wydawały się nierealne.

Także dzisiejszy Gdańsk jest miastem wyrosłym na marzeniach. Marzeniach, które dzięki wielkiej sile i determinacji mieszkańców naszego miasta – przeszłych i obecnych – spełniają się.

To właśnie dzięki marzeniom gdańszczanie w XIV wieku zmienili to prowincjonalne miasto w wielką bałtycką potęgą.

To dzięki determinacji i marzeniom pokolenie naszych dziadków odbudowało to wielkie morze ruin, które zastali tu w roku 1945.

To dzięki marzeniom o wolności i godności tu, w Stoczni Gdańskiej, powstał wielomilionowy, pokojowy ruch Solidarności. Ruch, który zburzył powojenny układ geopolityczny i pozwolił nam, Polakom wrócić do Europy.

To wreszcie z marzeń i rzetelnej pracy wspartych dotacjami z Unii Europejskiej Gdańsk to dziś wielki plac budowy.

Obywatele Gdańska,

Kilka dni temu minął rok od zaprzysiężenia mnie na prezydenta Gdańska. Przez ten rok konsekwentnie realizuję swój program wyborczy.

W przyszłym roku przypadnie połowa mojej czwartej już kadencji. I mogę z satysfakcją powiedzieć, że moje zobowiązania wobec Was realizujemy zgodnie z harmonogramem.

Kilka dni temu na mojej stronie internetowej i na stronie Miasta Gdańska zamieściłem sprawozdanie z pierwszego roku kadencji. Nie czekałem na pytania w rodzaju; „A co przez ten pierwszy rok pan zrobił”?. Zaproponowałem gdańszczanom – sprawdźcie mnie!

Zamieściłem to sprawozdanie mimo, że gołym okiem widać, że nasze miasto jest wielkim placem budowy. Gdzie nie spojrzeć trwają prace budowlane i remontowe. Budujemy kilometry nowych dróg i linii tramwajowych.

Część z zaplanowanych prac już skończyliśmy lub kończymy. Większość zakończy się do roku 2014.

Tak, na naszych oczach, spełniają się marzenia.

Marzenia o lepszym, zasobnym i przyjaznym mieszkańcom Gdańsku. 

Drodzy Państwo!

W roku 2007 czas dzielący nas do Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej podzieliłem na roczne etapy. Rok mijający nazwałem „Wyścig z czasem”.

I był to, przyznacie, wyścig z czasem. Wyścig w składaniu aplikacji o dotacje unijne, wyścig w tworzeniu dokumentacji, organizowaniu przetargów, rozpoczynaniu i kończeniu kluczowych dla miasta inwestycji.

Ale nie zapominajmy o najważniejszym – Euro to nie cel sam w sobie. To jeden z etapów w historii naszego miasta. Nie budujemy miasta dla Euro – budujemy je dla siebie, dla przyszłych pokoleń gdańszczan. Ale bez Euro, bez tego impulsu, nie udałoby się nam pozyskać tak wielkich środków finansowych. Euro stało się kluczem do sejfu z dodatkowymi milionami.

Rok nadchodzący nazwałem – może ktoś powiedzieć mało skromnie – „Skazani na sukces”. Nie pomyliłem się. To będzie rok naszych wspólnych wielkich sukcesów. Sukcesów Gdańska.

To będzie rok, w którym zakończymy wiele ważnych inwestycji. To będzie rok, w którym pokażemy swoje miasto gościom, którzy przyjadą tu na mistrzostwa. A za pośrednictwem kamer telewizyjnych całemu światu.

Każdy mecz mistrzostw ogląda w telewizji około ćwierć miliarda ludzi. Oni zobaczą nie tylko mecz, obejrzą także nowelę o Gdańsku. Nazwa Gdańsk, obraz naszego miasta będzie utrwalana w pamięci telewidzów.

Ale to będzie nie tylko rok sukcesów, to będzie także rok ciężkiej pracy. Chciałbym Was poprosić, a za Waszym pośrednictwem wszystkich gdańszczan, abyśmy do czerwca zmobilizowali się. Abyśmy jak najbardziej gościnnie, otwarcie i serdecznie przyjęli gości z Irlandii, z Hiszpanii, z Włoch i z Chorwacji, nie zapominając o naszych rodakach!

Bo „gość w dom, Bóg w dom”. Każdy z tych gości to nasz potencjalny sojusznik, potencjalny Ambasador Gdańska. Każdy z nich opowie o naszym mieści swoim znajomym.

A więc niech każdy z nas czuje się odpowiedzialny za sukces Euro.

W kwietniu przyszłego roku do serca naszego miasta, na Długi Targ wróci fontanna boga mórz – Neptuna. Neptun, symbol Gdańska, po generalnym remoncie będzie niby ten sam, ale odnowiony.

I tak jak będziemy mieli odnowionego Neptuna, będziemy też mieli odnowiony Gdańsk.

Czy zrealizowaliśmy w mijający roku wszystkie swoje marzenia?

Powiedzmy szczerze – niestety nie. Są takie, które się nie powiodły, są i takie, które w zderzeniu z rzeczywistością musieliśmy przenieść na lata następne. Trudno. Taka jest kolej rzeczy. Ale ważne jest aby nie użalać się nad porażkami, będąc dumnym z sukcesów. 

Szanowni Państwo! 

Gdańsk musi być silnym i zasobnym miastem. To nasz cel podstawowy. Ale aby go osiągnąć nie możemy tracić z pola widzenia naszych bliższych i dalszych sąsiadów. Gdańsk będzie się prężnie rozwijał wtedy, gdy równie prężnie będą rozwijały się wszystkie gminy i miasta Metropolii Gdańskiej.

Dlatego powinniśmy silny nacisk położyć na rozwój całej wspólnoty metropolitalnej.

Kolejne rządy Rzeczypospolitej opieszale podchodziły do ustawy metropolitalnej. Mówiąc wprost – wiele o niej o mówiły, ale niewiele zrobiły. Dlatego postanowiliśmy za przykładem Lecha Wałęsy wziąć sprawy we własne ręce. I tworzymy metropolię za pomocą faktów dokonanych.

Powołaliśmy stowarzyszenie Gdański Obszar Metropolitalny. To nie był kaprys, to nie była chęć zdominowania ościennych miast czy gmin. To była – i jest – konieczność. Łączenie potencjałów czyni nas silnymi.

To nasza kolejna inicjatywa wyrosła z marzeń. Z marzeń, które się spełniają.

Przyjaciele! 

Naprawdę warto marzyć!

Ale trzeba też bacznie obserwować to, co dzieje się obok nas. Obserwować to, co może budzić obawy.

Dziś do naszych polskich drzwi coraz natarczywiej stuka światowy kryzys finansowy. Jest szansa, że uda nam się go nie wpuścić. Ale musimy się liczyć z tym, że jednak się wedrze.

Uczciwość każe mi powiedzieć, że przyszłe lata mogą być ciężkie. Zarówno dla Europy, dla Polski, jak i dla Gdańska.

Ale kryzys nas nie zatrzyma. Może niektóre procesy czy inwestycje opóźnić, ale na pewno nas nie zatrzyma. Nie zatrzyma, bo mamy marzenia i jesteśmy zdeterminowani by je spełnić.

Nowe, rozbudowane lotnisko. Nowa Trasa Słowackiego w rozbudowie. Ukończona ulica Armii Krajowej. Bodowa Teatru Szekspirowskiego i Europejskiego Centrum Solidarności. Nowy, przepiękny stadion piłkarski PGE Arena Gdańsk.

To wszystko było kiedyś marzeniem. Dziś staje się faktem.

Czy ktoś z Was kilka lat temu marzył, że w naszym mieście rozegra się wielkie wydarzenie sportowe?

W czerwcu 2012 roku będziemy gościli w Gdańsku dziesiątki tysięcy kibiców. Setki tysięcy kibiców całego świata zasiądzie przed telewizorami, aby oglądać zmagania piłkarskie na najwyższym poziomie.

Wielu z nich po raz pierwszy w życiu usłyszy nazwę „Gdańsk”. Inni usłyszą ją po raz drugi po roku 1980. wtedy Gdańsk był na ustach świata dzięki wielkiemu zrywowi robotników. Dziś będzie na ustach świata dzięki pracowitości gdańszczan realizujących swoje marzenia.

Warto było marzyć. I warto dalej marzyć! Nie przestawajmy marzyć i snuć planów! Cieszmy się zarówno swymi osiągnięciami jak i planami. Naszymi wspólnymi, gdańskimi planami.

Chciałbym Wam zadać ważne pytanie – jakie cele, jakie marzenia będziemy mieli po Euro? Kiedy ten festiwal piłkarski przejdzie do historii. Kiedy dziesiątki tysięcy nowych Ambasadorów Gdańska rozjedzie się do domów.

Czy będziemy tak odważni by mieć kolejne wielkie marzenia?

A może już je mamy?

Mamy marzenie, by Gdańsk, podobnie jak w swoim złotym okresie, był Bramą Rzeczypospolitej. Bramą Europy Środkowej.

Chcemy by Gdańsk był gospodarczą, kulturalną i społeczną Bramą Rzeczypospolitej.

Musimy w pełni wykorzystać efekt Euro 2012. Po czerwcu przyszłego roku będziemy mieli nowych sojuszników, którzy wieść o zakochaniu w naszym mieście rozniosą na świat.

Gdańsk powinien być Bramą, która nie dzieli, a która łączy ludzi różnych kultur, różnych światopoglądów, różnych cywilizacji.

Mamy ku temu wszelkie warunki. Nie tylko położenie geograficzne, które dała nam Opatrzność. Mamy warunki, które stworzyliśmy własnymi rękoma. Mamy lotnisko. Mamy prężny port morski. Lotnisko jest samorządowe. Chcielibyśmy by i gdański port morski stał się samorządowy. Wierzymy, że tak jak dobrze zarządzamy lotniskiem, potrafimy podobnie zarządzać portem morskim.

Gdańsk Bramą do Europy – to nasze marzenie.

To podniesie jakość życia mieszkańców Gdańska. Bowiem jakość życia wyrasta zarówno z kultury, jak i zamożności obywateli. Im bardziej otwieramy się na świat, tym więcej na tym korzystamy.
Gdańszczanie! 

Za kilka dni Wigilia. W tradycji chrześcijańskiej to czekanie na narodziny Syna Bożego. Syn Boży to także marzenie – marzenie o Bogu-Człowieku, o zbawieniu, o nieśmiertelności, o wypełnieniu przepowiedni.

A potem kilka kolejnych dni i nowy 2012 rok.

Z okazji Bożego Narodzenia i Nowego Roku życzę Wam, Drodzy Gdańszczanie, abyśmy te dni spędzili w szczęściu, spokoju, rodzinnym cieple i zadowoleniu.

I aby nie zabrakło nam przynajmniej kilku krótkich chwil na refleksję.

Na przykład taką, że warto marzyć.

Bo marzenia się spełniają. 

Lekcja stanu wojennego była gorzką lekcją. Lekcją okupioną dziesiątkami zabitych, tysiącami uwięzionych i prześladowanych, tysiącami tych, którzy zmuszeni zostali do emigracji. Lata 1981-1989 były latami dla Polski straconymi.

Czołgi i pałki przegrały jednak z duchem nowej Polski. Polacy stworzyli wielki społeczny ruch oporu – od liceów, przez uczelnie wyższe, po zakłady pracy. Powstały struktury podziemne, powstała prasa i wydawnictwa niezależne. W Gdańsku ten ruch był wyjątkowo silny. W konsekwencji w 1989 roku władze komunistyczne zmuszone zostały do oddania władzy – Polacy odzyskali niepodległość, głośno wyartykułowali swą podmiotowość.

Dzisiaj żyjemy w kraju wolnym i demokratycznym. Nie grozi nam powtórka z historii. Jednak pamięć o tragicznej przeszłości jest nie tylko naszym obowiązkiem wobec tych, którym nie dane było doświadczyć wolności. Wobec tych, którzy tworzyli struktury podziemne orz tych, którzy w 1989 działali w ruchu Komitetów Obywatelskich przygotowujących nasz kraj do wyborów.

Pamięć jest wyróżnikiem naszej człowieczej kondycji!

Paweł Adamowicz
Prezydent Miasta Gdańska