„Pozdrawiam Was z całego serce – czytam – jak się macie. U nas w Rwandzie wszystko dobrze. Teraz jest pora deszczowa, mamy też wolne. Kończę pierwszą klasę szkoły średniej z wynikiem 57 %. Szykuję się do rozpoczęcia drugiej klasy w styczniu 2012 (…). Wesołych Świąt i moje najlepsze życzenia. Wasze dziecko U. Grace”

Nasza afrykańska córka ma 16 lat. Gdy miała lat 6 jej mama zmarła na AIDS. W tym samym czasie zmarła jej młodsza siostra. Ojciec jest nieznany.

Od 1996 roku Ruch Maitri prowadzi program Adopcja Serca. Każdy z nas może do niego przystąpić. Wystarczy zobowiązać się do systematycznej, comiesięcznej wpłaty na rzecz konkretnego dziecka. Dostajemy kwestionariusz dziecka, często jego fotografię. I śledzić rozwój naszej adoptowanej córki bądź syna. Pomoc bowiem skierowana jest na konkretne dziecko, służy pokryciu kosztów nauki itp.

Program ten obejmuje już 4159 dzieci z Afryki. Tyle dzieci dzięki wpłatom Polaków dostaje wymierną pomoc. W 2011 roku regularnie wpłacających na program gdańskiego ośrodka Ruchu Maitri było 2201 osób. Z samego Gdańska 464 osoby, z Gdyni 109, z Sopotu 60. Ponadto wiele osób z Elbląga, Pruszcza Gdańskiego, Wejherowa, Pucka, Malborka, Tczewa, Starogardu Gdańskiego.

Maitri współpracuje z 23 polskimi zgromadzeniami zakonnymi prowadzącymi 56 placówek w 9 państwach Afryki.

Adopcja Serca dla dziecka ze szkoły podstawowej to koszt 13 euro miesięcznie, czyli 156 euro rocznie. Ze szkoły średniej 17 euro miesięcznie, 204 rocznie. Wpłaty są przeliczne na euro po kursie banku PeKaO S.A.

Gorąco polecam współpracę z Maitri (więcej informacji na stronie www.maitri.pl, Facebook – Ruch Solidarności z Ubogimi Trzeciego Świata MAITRI). W Gdańsku siedziba Ruchu mieści się w parafii Najświętszego Serca Jezusowego przy ul. Ks. Józefa Zator Przytockiego we Wrzeszczu (telefon/fax 58 520 30 50).

W swoim archiwum domowym mam już kilka listów z Rwandy. Każdy z nich daje mojej rodzinie wiele moralnej satysfakcji. I jest też zobowiązaniem.

Lider i przywództwo

Kluczowym bohaterem tej opowieści był patron stadionu – Santiago Bernabeu. Ten były napastnik królewskich przez 35 lat (!) był prezesem Realu Madryt. W czasie jego prezesury klub zbudował stadion na zakupionym gruncie za pożyczone w banku pieniądze. Bernabeu mawiał, że interesuje go tylko stworzenie najlepszego klubu piłkarskiego w Hiszpanii. I rzeczywiście on i kolejni prezesi konsekwentnie budowali potęgę Realu.

I dopięli swego – firma Deloitte uznała Real za najbogatszy klub piłkarski na świecie. A w 2002 roku FIFA przyznała Realowi tytuł najlepszego klubu XX wieku.

To naprawdę wyjątkowe przedsiębiorstwo. Tegoroczny budżet Realu wynosi 500 milionów euro, czyli tyle, ile roczny budżet Gdańska

Real to wyjątkowa społeczność, to organizacja zrzeszająca ponad 90 tysięcy regularnie płacących składki członków. A sam klub szczyci się największą na świecie liczbą kibiców.

Real Madryt to szczególnie silna marka, nie tylko Madrytu, ale i całej Hiszpanii. Silniejsza od słynnej marki odzieżowej ZARA. Stąd nie może dziwić, że Real przyciąga takich sponsorów, jak bwin.com, Audi, Coca-Cola, Emirates czy Adidas.

Turnowiecki na miarę Bernabeu?

Już słyszę zarzuty, że przywołanie przykładu Realu w kontekście głębokiego kryzysu Lechii Gdańsk jest co najmniej nieporozumieniem, jeśli nie ponurym żartem.

Gdyby zapytać znawców 67-letniej historii Lechii o nazwisko któregokolwiek prezesa tego klubu, to prawdopodobnie wymieniliby tylko nazwisko ostatniego z nich.

Przez całą swoją historię klub nigdy nie miał silnego lidera. Głównie ze względu na powojenną historię, na panujący u na dziesiątki lat system polityczno-gospodarczy. Ale i ostatnie 23 lata niepodległości i normalności niewiele w tej materii zmieniło.

Lechia ma wiernych i licznych – jak na polskie warunki – kibiców. Lechia ma piękną historyczną kartę wpisaną w najnowszą, solidarnościową historię Gdańska. Lechia może korzystać – i korzysta – z pięknego i nowoczesnego stadionu, który władza samorządowa wybudowała za pieniądze gdańszczan także z myślą o obiecującej przyszłości Lechii, a nie tylko z przeznaczeniem dla czterech (ważnych) meczy finałów Euro.

Adoptowanie dobrych wzorów

Dziś sytuacja w spółce Lechia S.A. jest niezwykle pogmatwana. Klub jest w paraliżu decyzyjnym. Z jednej strony bierny i bez pomysłu większościowy akcjonariusz z Wrocławia (patrz wywiad z Andrzejem Kucharem w „Przeglądzie Sportowym” 21-22 kwietnia), a z drugiej zatroskani, rozdrobnieni i bezbronni akcjonariusze mniejszościowi.

Nie mamy madryckiego lidera na miarę Santiago Bernabeu. Ale znów powtórzę – mamy stadion i kibiców. Potrzebna jest poważna refleksja – jak przebudować klub od podstaw. Tak, by nie tylko zabezpieczyć się przed powtórzeniem błędów ostatnich trzech lat, ale też i tak, by zbudować klub jako organizację efektywną, przezroczystą i otwartą. Ale też masową – dla obecnych i przyszłych kibiców.

Warto studiować doświadczenia klubów o nieprzerwanej ciągłości, warto niektóre wzorce, zweryfikowane przez praktykę, adoptować do naszych gdańskich potrzeb i możliwości.

Bo dzisiejsze kłopoty spółki Lechia S.A. mają początek w błędach popełnionych w 2008 roku przy konstruowaniu założeń organizacyjnych, prawnych i finansowych spółki.

Właściciele przychodzą i odchodzą

Przeczytałem niedawno w „Gazecie Wyborczej” wypowiedź redaktora Mikołaja Chrzana; „Chodźcie na mecze, dopingujcie biało-zielonych, właściciele przychodzą i odchodzą, a Lechia i tak należy do gdańszczan”. Myślę podobnie.

Tak więc nie czekając na rozwiązanie nabrzmiałego węzła gordyjskiego związanego z wiodącym akcjonariuszem – już dziś myślmy o odnowionej Lechii.

A teraz trochę szczegółów. Budżet to jak wiadomo zarówno wydatki jak i dochody. Skupię się najpierw na tych drugich. Cieszy mnie fakt, iż wpływy do budżetu z podatków i mienia komunalnego wykonaliśmy w ponad 100 procentach. Co w przypadku kwot przekłada się na konkretne, wyższe sumy: 20,5 mln zł z podatków i opłat lokalnych, 14,5 mln z podatków PIT, CIT, a także 13,4 mln zł z mienia komunalnego. Po stronie dochodów nie ma 135 mln zł dotacji unijnych – (na Trasę Słowackiego, Sucharskiego czy W-Z), ale w niczym to nie zagraża realizacji tych inwestycji – wszystkie one się toczą. W przypadku tej ostatniej umowę na wypłatę podpisaliśmy w ostatnim dniu 2011 roku. 

Jak wszyscy wiedzą miniony rok był rekordowym pod względem sum wydanych na inwestycje. W 2010 wydaliśmy na nie 560 milionów, co stanowiło prawie 26 procent budżetu. W roku 2011 było to już ponad 900 milinów, czyli 36 procent budżetu miasta. To, przyznacie, znaczący skok. Planowaliśmy wprawdzie wydać 1,150 mld zł, ale udało się wydać 80 procent tej sumy. Tyle księgowość, bo inwestycje są w toku i nic złego się nie dzieje. Po prostu ze względu na przedłużające się procedury przetargowe, czy związane z wykupami gruntów, zmieniały się harmonogramy inwestycji – w tym i płatności. Nikt nie ma chyba wątpliwości, że machina inwestycyjna idzie w Gdańsku pełna parą, wystarczy wyjrzeć przez okno…

   

Skąd ten pomysł? Przede wszystkim to symbol. To uzmysłowienie nam wszystkim, a szczególnie ludziom urodzonym po upadku komuny, jakim gigantycznym chichotem historii był ten wielki strajk, wielki zryw stoczniowy. Pokazanie, że upadek zbrodniczej ideologii stworzonej przez właśnie Włodzimierza Lenina zaczął się w zakładzie jego imienia. Bo to Lenin stworzył realny komunizm, a pracownicy Stoczni Gdańskiej imienia Lenina ten komunizm obalili.

Zdjęcia Drugiej Bramy obiegły wówczas cały świat. Podobnie jak zdjęcia Sali BHP, w której pod popiersiem wodza światowej rewolucji członkowie Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego podpisywali z premierem Mieczysławem Jagielskim historyczne porozumienie, które zmieniło Polskę, Europę i świat.

Nosiłem się z tym pomysłem parę lat. Ale nie byłem przekonany czy jest on. A ściślej – nie byłem przekonany, czy spotka się ze zrozumieniem, ze społeczną akceptacją. Bezpośrednim impulsem do tego, by się nim podzielić z innym było to, że Andrzej Wajda zaczął kręcić film o Lechu Wałęsie. I któregoś razu w rozmowie Mistrz rzucił; „Szkoda, że ta brama nie wygląda jak kiedyś. Nie da rady scen sierpniowych kręcić w Gdańsku, będziemy musieli jej replikę gdzieś wybudować”.

Właśnie po tej rozmowie zdecydowałem się podzielić swoim pomysłem zarówno z moimi współpracownikami, jak i z ludźmi, których uważam za autorytety. Jednym z nich był znany architekt, eseista i polityk Czesław Bielecki. Reakcja była zazwyczaj pozytywna. I ruszyliśmy z realizacją pomysłu.

Oczywiście zaraz odezwały się głosy, na szczęście dość nieliczne, że „Adamowicz zwariował”, że „wyszło szydło z worka”, że „jak słusznie podejrzewaliśmy Adamowicz to kryptokomunista”.

Trzeba być chorym by podejrzewać mnie o miłość do Lenina. Doskonale wiem kim był ten człowiek. Doskonale wiem, że jest odpowiedzialny za śmierć milinów ludzi nie tylko w Związku Sowieckim. Że pół świata upodlił. Wiem, że w krajach bloku sowieckiego był obiektem nieomal boskiego kultu – ulice, aleje, place, zakłady pracy imienia Lenina były w każdym mieści. I, oczywiście, pomniki – setki, tysiące pomników.

Przez lata żyliśmy w przytłaczającym cieniu Lenina. Lenin wychylał się zewsząd – „głowa Lenina znad pianina” jak śpiewał Kuba Sienkiewicz. Ale wyzwoliliśmy się, wyszliśmy z tego ponurego cienia. Udało się do głównie za sprawą robotników ze Stoczni Gdańskiej imienia Lenina.

Ten napis, ta nazwa, to symbol czasów, które na szczęście odeszły w przeszłość. Podobnie jak napis na bramie obozu w Auschwitz „Arbeit macht frei”. Ten napis także do dziś widnieje nad bramą do obozu – jest smutnym memento.

Przechodząc obok Drugiej Bramy musimy pamiętać o jednym – tak, Lenin był zbrodniarzem. Ale to właśnie robotnicy z zakładu jego imienia obalili stworzony prze niego zbrodniczy system.

Niektóre z argumentów wytoczonych przez zarządcę stadionu dziwią.

Na przykład: „Stadion według pierwotnych umów miał być gotowy 20 stycznia ub.r. Termin ten został przesunięty na 30 kwietnia 2011 r. Tymczasem Lechia Operator przejęła obiekt dopiero 5 sierpnia”. Pozwolenie na użytkowanie stadionu zostało wydane 18 lipca.2011, a Lechia Operator przejęła stadion 5 sierpnia. Po tym dniu prowadzone były jeszcze przez wykonawców zaległe roboty, lecz z obiektu można było korzystać zgodnie z jego przeznaczeniem.

Lechia Operator pisze dalej, że „operator stadionu odstąpił od kar umownych, jakich mógł w związku z tym domagać się od spółki BIEG 2012”. Z powodu tego opóźnienia został sporządzony aneks do umowy z Lechią Operator. Miał on charakter ugody, w której operator faktycznie zrzekł się naliczania kar za opóźnienie w przekazaniu mu stadionu (pierwotny termin przekazania to 30.06.2011), ale w zamian BIEG do końca roku 2011 obniżył operatorowi czynsz o 35 procent.

„To Lechia Operator wzięła na siebie – piszą władze spółki – ciężar kilkunastomilionowych w skali roku kosztów utrzymania obiektu. W tym świetle zaległości rzędu dwustu tysięcy złotych nie mogą być porażające”. Wzięła na siebie? A czego dotyczyła umowa? Właśnie tego. To bierze na siebie każdy operator, każdy zarządca. I Lechia Operator doskonale wiedziała jaką umowę podpisuje. Wszak warunki przetargu na dzierżawę były jasne dla wszystkich – dzierżawca miał ponosić wszelkie koszty związane z utrzymaniem obiektu oraz płacić właścicielowi czynsz dzierżawny.

Zgodnie z biznes planem zarządcy pierwszy okres działalności operatora miał być deficytowy. Jednak to właściciel spółki powinien być przygotowany na odpowiednie zasilenie kapitałowe spółki w początkach jej działalności, by mogła działać zgodnie z przyjętym planem. Umowa na dzierżawę została podpisana we wrześniu 2010 i naprawdę było bardzo dużo czasu na rzetelne przygotowania do działalności operacyjnej (w tym budowania programu imprez na kolejne lata). Przesunięcie w oddaniu stadionu nie mogło aż w takim stopniu wpłynąć na komercjalizację oraz pozyskiwanie imprez.

Operator pisze z dumą, że „kalendarz wydarzeń, które mają się odbywać na stadionie cały czas jest wzbogacany i rozszerzany”. Bardzo się z tego cieszę. Tylko dlaczego jest on tajny?

Ale najbardziej zdziwił mnie taki oto argument – „Trzeba pamiętać też o tym, że wiele aktywności na stadionie ogranicza turniej Euro 2012”. Inaczej jest na stadionach w Warszawie, Poznaniu i Wrocławiu? Tam jakoś to zarządcom stadionów to wydaje się mniej przeszkadzać.

Jedna konstatacja autorów oświadczenia jest zdecydowanie słuszna; „pamiętajmy też jednak o tym – piszą – że taki obiekt jak PGE Arena Gdańsk nie utrzyma się biznesowo bez silnego klubu piłkarskiego”. O tym także pisałem – wyniki sportowe klubu Lechia Gdańsk powodują, że używanie wobec niego określenia „silny klub piłkarski” jest, i nad tym naprawdę boleję, lekką przesadą.

Mój głos w sprawie nieporadnego zarządzania stadionem władze spółki Lechia Operator nazywają „publicznym spektaklem”. Oczywiście można i tak. Mnie się wydawało, że mój tekst jest raczej wyrazem zaniepokojenia i troski.

Lechia w tarapatach

Od lat planowo i systematycznie prowadziliśmy akcję budowania akceptacji wśród gdańszczan, a więc podatników, fundatorów stadionu – największego obiektu w historii Gdańska. Nieprzypadkowo organizowaliśmy „Dni otwarte” dla mieszkańców jeszcze na budowie stadionu. Spółka BIEG oraz Społeczny Komitet Wsparcia Gdańska docierały z informacjami o sensie budowy stadionu do różnych grup zawodowych i społecznych Gdańska i Metropolii. Wszystkie media, bez wyjątku, kibicowały budowie areny piłkarskiej. To wszystko złożyło się na wysoką społeczną aprobatę budowy stadionu na Letnicy, a także 86 procentową pozytywną ocenę jakości i estetyki nowego stadionu PGE Arena Gdańsk. Połowa spośród badanych odwiedziła już stadion.

Bezpowrotnie tracony czas

Do wszystkich działań popularyzatorskich zapraszaliśmy działaczy klubu Lechia Gdańsk. Wszyscy bowiem mieliśmy świadomość, że nowy stadion nie tylko jest przeznaczony do rozgrywek Mistrzostw Europy, ale najważniejszym użytkownikiem będzie drużyna biało-zielonych. Promocja stadionu była także naturalną promocją Lechii.

W tak sprzyjających warunkach, w aurze sukcesu budowy najpiękniejszego w Europie stadionu piłkarskiego spółka zależna od Lechii S.A. – Lechia Operator – obejmowała w zarząd nowy, wymarzony przez gdańszczan stadion. Niestety efekt świeżości i wielkiego zainteresowania mieszkańców Metropolii Gdańskiej został zaprzepaszczony. Nie sięgnięto do bogatych doświadczeń pracowników spółki BIEG, czy Ergo Areny. Niewynajęte loże, świecące pustakami miejsca biznesowe, brak współpracy z agencjami artystycznymi, kompletny brak pomysłu na wylansowanie PGE Areny Gdańsk na rynku show biznesu to tylko niektóre przykłady zaniechań.

Operatorzy nowych stadionów w Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu konsekwentnie budują programy imprez, które odbędą się na ich obiektach. Nic natomiast nie słychać o tym, by jakikolwiek program budowała Lechia Operator.

Nie mówiąc już o słabej grze zespołu, bo o tym nie chcę się wypowiadać, jako że nie jest to dziedzina, na której się znam. Niestety, od wielu ekspertów słyszę oceny mocno krytyczne.

Fakty są takie, że rok rozliczeniowy Lechii S.A. (1.07.2010 – 30.06.2011) kończy się sporą stratą – ponad 10 milionów złotych. Lechia Operator także odnotowuje straty.

Jednak najpoważniejszą konsekwencją tego stanu rzeczy, nie tylko finansową, może być spór między Lechią Operator a Sportfive. Wszyscy pamiętamy jak kilka lat temu szumnie ogłaszano początek współpracy z tą międzynarodową firmą i jak publicznie obiecywano wielkie korzyści finansowe z tego mariażu dla Lechii.

Jeszcze jedna szansa

W niedzielę 10 czerwca 2012 na wypełnionym po brzegi stadionie zmierzą się reprezentacje Włoch i Hiszpanii. Ćwierć miliarda ludzi za pośrednictwem transmisji telewizyjnych będzie podziwiało nasz stadion.

PGE Arena Gdańsk poprzez Euro2012 zyska swoisty certyfikat, światową nobilitację. A zarządca obiektu – Lechia Operator – nie tylko zainkasuje od UEFA pieniądze za rozegrane w Gdańsku cztery mecze, ale zyska też niewypracowany przez siebie ogromny kapitał promocyjny i wizerunkowy.

Czy zarząd Lechii Operator przekuje ten sukces w wymierne korzyści? Czy potrafi? Czy wyciągnie wnioski z błędów zaniechania, braku profesjonalizmu przy pierwszym, jakże nieudanym, kapitalizowaniu nowej marki świeżo oddanego do użytku stadionu?

Co dalej?

W ciągu ostatnich kilku miesięcy odbyłem wiele spotkań z ludźmi życzliwymi Lechii. Z wieloletnimi kibicami, z osobami wpływowymi, ze sponsorami. Rozmawiałem też z Andrzejem Kucharem – większościowym akcjonariuszem Lechii Gdańsk.

Podstawową ich troską było to, by Lechia nie spadła do pierwszej ligi. To byłaby bowiem kompromitacja, dodatkowo wyjątkowo bolesna w roku finałów Mistrzostw Europy.

Druga troska to przekonanie, że organy statutowe spółki Lecha S.A i osobiście Andrzej Kuchar, muszą podjąć konieczne decyzje o zmianach kadrowych.

Nikt oczywiście nie będzie dywagował kogo zwolnić, a kogo zatrudnić. Ja także nie czuję się do tego upoważniony. Ale wszyscy dobrze widzimy, że tak nowoczesny stadion wymaga od zarządcy wysokiego profesjonalizmu.

Realizacja marzenia o „wielkiej Lechii” powinna zmobilizować akcjonariuszy Lechii S.A. i licznych przyjaciół klubu do poważnego przemyślenia podstawowych kwestii. Jak zorganizować szkolenie młodego zaplecza piłkarskiego drużyny? Jak zorganizować współpracę z grupami kibiców od Gdańska do Elbląga, Grudziądza i Słupska?

Budowa „wielkiej Lechii” wymaga bowiem od klubu otwarcia na dialog, na rozmowę i krytykę. Wokół Lechii trzeba zbudować koalicję. 

Co zrobi prezydent Gdańska?

Dla porządku przypomnę, że kilka lat temu działacze ówczesnego OSP Lechia Gdańsk odrzucili ofertę, by władze miasta zaangażowały się w tworzenie spółki akcyjnej Lechia Gdańsk. Działacze wybrali ofertę Andrzeja Kuchara z Wrocławia. Miasto Gdańsk od 2006 roku systematycznie wspierało finansowo i organizacyjnie Lechię. Awans klubu z szóstej ligi do ekstraklasy byłby bez tej pomocy niemożliwy.

Po utworzeniu spółki Lechia S.A. Gdańsk dalej wspiera klub. Obecnie Miasto nie jest akcjonariuszem, a więc nie ma realnego wpływu na decyzje, które zapadają w spółce. Łączy nas jednak więź zależności z Lechią Operator, która w wyniku konkursu została zarządcą PGE Areny Gdańsk. We wrześniu 2010 roku podpisaliśmy na dziesięć lat stosowną umowę.

I tu pojawia się poważny problem. Spółka Lechia Operator nie wywiązuje się z zobowiązań wobec miejskiej spółki BIEG, która w imieniu miasta jest właścicielem stadionu. Lechia Operator zobowiązała się bowiem w umowie do rocznej zapłaty za dzierżawę stadionu w wysokości 2 milionów złotych. Co miesiąc BIEG wystawia Lechii fakturę. Dziś zadłużenie Lechii Operator wobec BIEG wynosi 280 tysięcy. Z doniesień wiemy, że nie jest to jedyne z zobowiązań zarządcy, z którego ten się nie wywiązuje. Niemożność regulowania zobowiązań przez Lechię Operator może skutkować co najmniej rozwiązaniem umowy o zarządzanie stadionem.

W tej sytuacji poleciłem miejskim finansistom i prawnikom zbadanie dostępnych dla Urzędu dokumentów finansowych i prawnych spółek Lechia S.A. i Lechia Operator. Chcę wiedzieć, na tyle na ile mogę, o bieżącej sytuacji obu spółek. W związku z ewidentnym kryzysem w Lechii prezydent Gdańska został zmuszony powołać zespół, który zajmuje się tą sprawą.

Będziemy bacznie obserwowali sytuację Lechii. Jestem w stałym kontakcie zarówno z sympatykami drużyny jak i z akcjonariuszami. I ta moja wiedza pozwala mi z całą odpowiedzialnością powiedzieć, że każdy scenariusz jest dziś możliwy.

Ważne jest przede wszystkim, by Lechia z tego niepotrzebnego, moim zdaniem, kryzysu wyszła wzmocniona i bardziej profesjonalnie zarządzana. Wierzę głęboko, że Lechia w dalszym ciągu ma wielki potencjał i wielkie perspektywy rozwoju. 

Rozumiemy ministra Rostkowskiego. Ale uważamy, że są inne sposoby na oszczędzanie. Jesteśmy otwarci na wszystkie jego pomysły, na każdą dyskusję.

Poniżej przedstawiam Państwu stanowisko Unii Metropolii Polskich.

Opinia Zarządu Unii Metropolii Polskich

Komentarz: 

A jeśli ktoś z Państwa nie śledził tematu to wyjaśnienie znajduje się  TU.